Freelance mythes

Veel bedrijven deinzen er voor terug: inhuren van freelancers. Buitenstaanders die bakken met geld kosten en de volgende dag alweer ergens anders willen zitten. Hoe kun je daar nu je software aan toevertrouwen? Vanuit de Dutch Web Alliance komen we bijna dagelijks in contact met bedrijven die huiverig zijn voor freelancers, maar die achteraf blij zijn met de gewaagde stap met ons. In deze post beschrijven we een aantal veel gehoorde mythes rondom freelancers.

Mythe 1: Freelancers zijn duur.

Het grootste struikelblok lijkt toch elke keer het feit dat freelancers erg dure krachten lijken te zijn. Maar zijn ze dat ook daadwerkelijk? Eigenlijk blijkt dit wel erg mee te vallen. Bij een normale werknemer zijn over het algemeen de grootste kostenposten bruto salaris, verplichte premies maar ook indirecte loonkosten, vakantiegeld, winstuitkeringen etc. Wat dacht je bijvoorbeeld van een (goede) laptop die voor een medewerker moet worden aangeschaft, reiskosten, pensioenkosten, verzekeringen voor ziekteverzuim etc. Alles bij elkaar opgeteld kunnen de kosten van een werknemer tot 50% van het bruto salaris vormen. Daarnaast zit je met een vaste werknemer vast aan contracten tot aan zelfs onbepaalde tijd.

Freelancers werken over het algemeen met een vast uur-tarief over een X aantal uren per week en regelen alle ondernemers-kosten zelf. Hierdoor MOGEN freelancers dus ook per definitie duurder zijn dan vaste werknemers omdat freelancers alle kosten voor hun eigen rekening nemen. Als je alle kosten bij elkaar optelt, dan blijkt een gemiddelde freelancer eigenlijk niet veel duurder te zijn, en ondanks het feit dat de kosten wel meevallen, krijg je vaak ook meer bij een freelancer: hij of zij heeft gewerkt bij meer bedrijven, en heeft hierdoor meer ervaring in tooling en technieken. Ook kunnen ze vaak een beter oordeel geven over bepaalde problemen, niet alleen omdat ze het eerder hebben meegemaakt, maar een freelancer is ook niet in dienst van een bedrijf waardoor er minder “politiek” speelt: als je niet bang hoeft te zijn voor ontslag, of het mislopen van promoties omdat je dingen anders ziet en dit aangeeft, kun je gemakkelijker bepaalde zaken aankaarten. Dit werkt vaak in het voordeel van het bedrijf omdat hierdoor bepaalde risico’s eerder in kaart worden gebracht, of bepaalde zaken eerder aan het licht komen. Deze zaken vormen uiteraard voordelen van freelancers, waardoor de uiteindelijke kosten dus redelijk mee blijken te vallen.

Mythe 2: Freelancers zijn morgen weer ergens anders aan de slag.

Freelancers werken over het algemeen net zoals vaste medewerkers met contracten. Vaak praten we over contracten van een paar maanden, bijvoorbeeld drie maanden met optie tot verlenging. Het is dus aan het bedrijf om daar samen afspraken over te maken. Daardoor zijn freelancers flexibel in inzet. Wil je langer gebruik maken van een freelancer, dan is daar ook goed afspraken over te maken. Spreek voor het project uit wat de intenties zijn, bijvoorbeeld verlening tot aan het einde van het project, of tot een bepaalde termijn, en zorg dat er genoeg gecommuniceerd wordt met de freelancer om niet op het laatste moment voor verassingen te staan. Het werkt ook de andere kant op: wacht niet tot de laatste week om aan te geven of een contract verlengt wordt of niet: freelancers moeten uiteindelijk ook door en duidelijkheid is een van de belangrijkste zaken voor een freelancer. Spreek dus bijvoorbeeld af voor bijvoorbeeld een contract per drie maanden, waarbij 3 weken voor afloop van het contract wordt bepaald of er wordt bijgetekend. Zo doende zijn freelancer en bedrijf goed op de hoogte van elkaars wensen en staat niemand voor verassingen.

Vaak zien we juist problemen met vaste werknemers met een of twee maanden opzegtermijn. Tel daarnaast nog een aantal vakantie-dagen af die (moeten) worden opgenomen, het zoeken naar een vervangende kracht en de overdracht van het werk, dan zie je al snel dat werknemers vaak een slechtere turnover hebben als freelancers. Het doel van een vaste werknemer is om in dienst te blijven, dus is daar alles op gebaseerd (vaak minieme kennisdeling, documentatie, leertraject etc), terwijl een freelancer na verloop van tijd weer te vertrekken. Met deze insteek zul je nooit voor verassingen komen te staan.

Mythe 3: Ik kan niet zomaar mijn software aan freelancers toevertrouwen.

Freelancers zien veel software en algoritmes die geschreven zijn voor die bedrijven, en die niet zomaar op straat moeten belanden, laat staan bij een concurrent terechtkomen. Bijna elke freelancer heeft wel projecten gehad waar op de een of andere manier een overlap in zit. Denk bijvoorbeeld aan het meebouwen van een webwinkel / e-commerce platform. Deze platformen zijn bijna overal gelijk qua werking, en code-technisch maakt het vaak niet veel uit of er nu groenten&fruit, vakanties of fietsen worden verkocht via het platform. Veel zaken zijn voor veel freelancers dus niet direct nieuw, maar meer hetzelfde in een ander jasje.

Desondanks zal een freelancer zal niet zomaar klakkeloos code van een oud project zomaar kopiëren naar een nieuw project: zelfs al zou het door geheimhoudingsverklaringen en algemene voorwaarden mogen, dan nog zou het over het algemeen de software redelijk incompatible met elkaar zijn. Wat in zulke situaties wel handig is, is dat de freelancer kennis heeft van hoe andere bedrijven bepaalde situaties oplossen: soms zijn dergelijke oplossingen voor het huidig project prima, maar soms ook niet. Het zorgt er vaak voor dat projecten niet in dezelfde valkuilen worden getrapt als voorheen, omdat men meer ervaring heeft.

Een goed voorbeeld is de ervaringen met een webwinkel die veel problemen hadden met het opzetten van een Duitse webwinkel omdat de hele winkel was gebouwd voor de Nederlandse markt. Met veel moeite is uiteindelijk daar een extra winkel erlangs gebouwd, maar bij het bouwen van een nieuwe winkel bij een andere opdrachtgever, is er gekozen voor het bouwen van een meertalige webwinkel terwijl de focus alleen in Nederland lag. Nog voor de release van de Nederlandse winkel zijn de gesprekken voor een Engelse winkel gestart, en kon zonder problemen een engelse winkel worden opgezet.

Mythe 4: Kennis vertrekt met de freelancer

Een groot deel van de tijd brengt een freelancer door met het overbrengen van kennis naar anderen toe. Het is vooraf al duidelijk dat een freelancer niet voor onbepaalde tijd in dienst is, en daardoor kan vanaf dag 1 al gepland worden met de overdracht. Ook omdat een freelancer het vaker doet, kan dit vaak ook op een efficiënte manier gedaan worden.

Bij het vertrek bij vaste werknemers, is het vaak onduidelijk wie de taken moet gaan overnemen, en is voor vertrek niet altijd een vervanger aanwezig. Anderen moeten de genoemde taken erbij nemen waardoor extra druk ontstaat. Ook is het zo dat wanneer een vaste werkkracht verdwijnt, soms jaren van ervaring verloren gaat, zonder dat dit ook goed op papier staat. Dit is vaak niet binnen een uitwerk termijn van 1 a 2 maanden over te dragen waardoor snel kennis verloren gaat.

Mythe 5: Een freelancer is niet betrokken

Het is een misvatting dat een freelancer zich niet betrokken voelt bij een project, maar vaak is dat op een andere manier als een vaste medewerker. Soms heeft een freelancer meerdere opdrachten tegelijk, of heeft de freelancer vaak kleinere (consultancy) opdrachten per jaar waardoor de feeling met een bedrijf niet overal even sterk is.

De freelancer heeft ervaringen bij veel bedrijven en projecten en zal dus ook vaker met een “bird’s eye view” de zaken bekijken. Dit is goed, omdat dit ook de nodige afstand geeft tussen project/bedrijf en freelancer. Zo kunnen zaken sneller gesignaleerd worden, en is het voor een freelancer het soms makkelijker zaken aan te kaarten dan door een vaste werknemer. Het werkt ook de andere kant op: er worden soms sneller zaken aangenomen vanuit een freelancer dan vanuit een vaste werknemer juist door dat stapje terug dat een freelancer neemt.

Maar dit neemt niet weg dat elke freelancer zich voor de volle 100 procent inzet in opdrachten.

Joshua Thijssen is an all-round consultant and trainer. His daily work consists of maintaining code bases, working on different projects and helping other to achieve higher standards in both coding and thinking. He is author of the PHP|Architect book "Mastering the SPL library" and the Symfony Rainbow Series, founder of the Dutch Web Alliance and regular speaker at national and international conferences. Find him on twitter at @JayTaph, or read his personal blog at https://adayinthelifeof.nl

Dutch Web Alliance